sucha skóra

Aby uniknąć problemów z suchą skórą, myj się tak, by nie zmywać warstwy ochronnej skóry, stosuj kosmetyki odnawiające zniszczoną warstwę ochronną, uzupełniaj dietą substancje niezbędne do budowy warstwy ochronnej.

Skóra człowieka pełni wiele funkcji fizjologicznych, integracji ze środowiskiem zewnętrznym, ochrony narządów wewnętrznych, bierze udział w procesach termoregulacji, przemiany materii, oddychaniu, resorpcji.
W procesach obronnych skóry wykorzystywane są procesy immunologiczne. Są one jednak wspomagane prostymi mechanizmami ochronnymi takimi jak: płaszcz wodno-lipidowy zapewniający między innymi odpowiednie nawilżenie skóry, kwaśny odczyn skóry (pH 5,5) zapobiegający wnikaniu drobnoustrojów, oraz swoista struktura warstwy rogowej, będąca barierą nieprzepuszczalną dla szkodliwych czynników ze środowiska zewnętrznego.
W życiu codziennym mamy wpływ właśnie na te proste mechanizmy obronne skóry.
Uszkodzenie tego zewnętrznego, nawilżającego, kwaśnego płaszcza ochronnego powoduje, że skóra staje się sucha i podatna na uszkodzenia.

Co powoduje uszkodzenia warstwy nawilżającej skóry.
1. czynniki wewnętrzne
– zaburzenia uwarunkowane genetycznie dotyczące procesu rogowacenia (łuszczyca, atopia)
Problem suchej skóry występuje na ogół rodzinnie. Jeśli mama miała takie problemy to i córkę one spotykają.
– schorzenia przebiegające z nieprawidłowym wydzielaniem łoju i potu
(AIDS, SM, niektóre schorzenia neurologiczne)
– schorzenia ogólnoustrojowe np. cukrzyca, niewydolność nerek, niedoczynność tarczycy, nowotwory (skóry i narządów wewnętrznych)
– odwodnienie organizmu (stany gorączkowe, biegunka, wymioty, leki moczopędne)
– starzenie się skóry
Dotyczy to głównie kobiet w wieku pomenopauzalnym. Spadek poziomu estrogenów u kobiet powoduje zmiany zanikowe w skórze objawiające się obniżeniem elastyczności, jędrności i nawodnienia skóry. U wszystkich problemy z suchą skórą nasilają się po 60 roku.
2. czynniki zewnętrzne
– czynniki środowiskowe (wysoka i niska temperatura, suche powietrze, promieniowanie UV)
Dlatego osoby o suchej skórze powinny unikać opalania się, szczególnie na solarium.
– czynniki wywołane działalnością człowieka (klimatyzacja, światło jarzeniowe, działanie substancji toksycznych, drażniących, alergizujących)
To właśnie ta grupa czynników jest przyczyną problemów ze skórą tak wielu osób. Nadmierna suchość skóry, skłonność do podrażnień i uczuleń, świąd i pękanie naskórka to w dużej mierze skutek zatrutego środowiska. Wobec tak dużej ilości substancji chemicznych w powietrzu, wodzie pitnej, żywności, w kosmetykach i ubraniach bardzo łatwo ulegamy uczuleniom. Uczulenia te powodują, że skóra jest skłonna do podrażnień i uszkodzeń. W miejscu tych uszkodzeń z łatwością wnikają bakterie i grzyby uszkadzające potem narządy wewnętrzne.
– czynniki związane z codzienną pielęgnacją skóry (zbyt częsta kąpiel, zbyt wysoka temperatura, odtłuszczające detergenty)
Na te czynniki mamy największy wpływ. Tu najłatwiej możemy skórze pomóc lub… zaszkodzić.
– leki
Głównie te stosowane miejscowo (steroidy, dziegcie, retinoidy)
– niedobory żywieniowe

1. mycie
Skóra ma naturalny ochronny płaszcz lipidowy, który ma chronić nasz organizm szkodliwymi czynnikami zewnętrznymi. Niestety my tę warstwę ochronną po prostu. ZMYWAMY.
Płaszcz lipidowy zawiera między innymi związki tłuszczowe (ceramidy, cholesterol, wolne kwasy tłuszczowe). Pod wpływem gorącej wody, tarcia (szorowania gąbką) a szczególnie mydła ulegną one rozłożeniu (zmydleniu).
„Najgorsze” pod tym względem są żele pod prysznic. Żadne dodatki środków nawilżających tu nie pomogą. Niewiele też pomogą wszelkiego rodzaju kosmetyki nawilżające.
Osoby o suchej, skłonnej do podrażnień lub atopowej skórze powinny przede wszystkim myć się kosmetykami nie zawierającymi mydła i zawierającymi jak najmniej barwników, środków zapachowych, konserwujących.
Idealny środek będzie odnawiał uszkodzony naturalny płaszcz ochronny skóry. Powinien więc zawierać lipidy zbliżone budową do naturalnych, oraz utrzymywać odpowiednie nawodnienie skóry.
Spośród lipidów duże znaczenie mają ceramidy (warunkują one szczelność bariery naskórkowej), cholesterol, kwasy tłuszczowe.
Jako środek przywracający skórze odpowiednie nawodnienie stosowany jest mocznik. Jest on jednym z naturalnych składników nawilżających występujących w skórze.
Po kąpieli skórę należy delikatnie osuszyć, nie trzeć.
Należy unikać gorących kąpieli w wannie.
Im większe problemy mamy z suchą skórą tym bardziej restrykcyjnie powinniśmy przestrzegać tych zasad.
Pisząc ten artykuł sama zastanawiałam się, co dokładnie może oznaczać “zbyt częste mycie”, bo jest to sformułowanie zaczerpnięte z artykułu “Sucha skóra jako aktualny problem kliniczny.” prof.AM dr hab.med. Magdaleny Czarneckiej-Operacz.
Tu tak na marginesie, chciałabym podkreślić, że ogromna większość moich wypowiedzi jest oparta na analizie stosownych do tematu podręczników, lub tekstów naukowych. Ja sama nie prowadzę przecież badań naukowych. Mogę tylko służyć Państwu radą, na podstawie publikacji innych.
Częstość i intensywność (temperatura wody, rodzaj myjki) kąpieli na pewno zależą od stanu skóry. Zdrową skórę można “szorować” nawet dwa razy dziennie i ona zregeneruje zmydlony płaszcz tłuszczowy. Atopową skórę lepiej myć delikatnym prysznicem środkami bez mydła najwyżej dwa razy dziennie.
Cytowana powyżej autorka wprost pisze o tym, że nieumiejętne mycie prowadzi do uszkodzenia lub zniszczenia, chroniącego skórę płaszcza lipidowego, co skutkuje podrażnieniami, uczuleniami, wnikaniem przez uszkodzoną skórę szkodliwych substancji.
Dr hab.med. Grażyna Chodorowska z Kliniki Wenerologii i Dermatologii Akademii Medycznej w Lublinie w artykule “Sucha skóra- patogeneza i leczenie” zaleca osobom z suchą skórą unikania kontaktu z wodą, szczególnie gorącą.
2.pielęgnacja
Miejsca o nadmiernym rogowaceniu (łokcie, stopy, dłonie) należy smarować. Najlepiej kosmetykami bez środków zapachowych i barwiących, a zawierającymi mocznik.
Idealne kosmetyki nawilżające powinny:
– zapobiegać utracie wody
Działanie takie wykazuje np wazelina (zmniejsza utratę wody nawet o 98%, przyspiesza biosyntezę lipidów)
– zatrzymywać wodę w naskórku
Zadanie to może spełniać: mocznik, kwas hialuronowy, kwas mlekowy, glicerol (wiąże wodę, zapobiega jej utracie).
– uzupełniać niedobory lipidów bariery naskórkowej (ceramidy, cholesterol, kwasy tłuszczowe, PCA)

Obecnie często w leczeniu suchej skóry stosowane są emolienty są to nowoczesne preparaty nawilżająco-natłuszczające. Mają one wielokierunkowe korzystne działanie. Ich wadą jest krótkie działanie. Wymagają kolejnej aplikacji po 4 godzinach. Kremy z tej grupy powinny być dobrane przez dermatologa.

Osoby o suchej skórze muszą unikać opalania, szczególnie na solarium. Przy ekspozycji na słońce powinny stosować kremy z filtrem.
3.dieta
Dietetyczne niedobory podstawowych kwasów tłuszczowych i witaminy A powodują zaburzenia w zakresie właściwości i funkcjonowania bariery naskórkowej oraz nieprawidłowe złuszczanie warstwy rogowej.
Powinna Pani zadbać o to, aby dieta Pani była bogata w NNKT (niezbędne nienasycone kwasy tłuszczowe), szczególnie chodzi tu o kwas linolowy i linolenowy oraz beta-karoten. NNKT znajdują się głównie w olejach roślinnych. Kwasy linolowy i linolenowy głównie w oleju słonecznikowym, sojowym i lnianym.
NNKT zawierają także tłuste ryby.
Dieta powinna zawierać odpowiednio duże ilości płynów. 2-3 litry najlepiej wody mineralnej.

Częste mycie skraca życie?
Na wykładzie o alergii zorganizowanym w ramach szkolenia podyplomowego dla farmaceutów dr n.farm. Sławomir Białek omawiając kwestię rozwoju układu immunologicznego u dzieci zwrócił uwagę na to, że dzieci (do lat 7) mające kontakt z różnymi patogenami (bakteriami, wirusami) w wieku póżniejszym wyrażnie rzadziej chorują na alergie w tym na astmę. Natomiast u dzieci wychowywanych w sterylnych warunkach układ immunologiczny nie był zmuszony do produkcji przeciwciał przeciwko bakteriom i wirusom i przestawia się na produkcję alergiczną.
Pojawiają się w różnych publikacjach głosy pediatrów odradzające nadmierną higienę i sterylność w środowisku dziecka.
Wydaje mi się, że przesada nawet w sprawach higieny nie jest wskazana.

Barbara Napiórkowska

One Comment

  1. Bardzo dziękuje za ten post ponieważ od zawsze miałam problem z suchą skórą i kompletnie nie umiałam sobie z tym poradzić, nic nie działało…

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *